THẬN SUY TRONG ĐÔNG Y – ĐỪNG ĐỢI CƠ THỂ KIỆT SỨC MỚI LO BỒI BỔ

Có một điều tôi thường gặp trong quá trình làm nghề: nhiều người còn khá trẻ nhưng lúc nào cũng thấy mệt mỏi, lưng gối đau nhức, ngủ không ngon, tóc rụng nhiều, trí nhớ giảm sút, sinh lý cũng chẳng còn như trước. Ban đầu, họ nghĩ do công việc bận rộn, do tuổi tác, do thiếu ngủ. Cứ thế chịu đựng, đến khi sức khỏe giảm sút rõ rệt mới bắt đầu tìm thuốc bồi bổ.

Có người tìm đến tôi và hỏi: “Thầy ơi, tôi bị thận yếu phải không? Uống thuốc bổ Thận có khỏe lại được không?” Tôi thường nói với bà con rằng, muốn hiểu chuyện này, trước hết phải hiểu chữ Thận trong Đông y.

Y học hiện đại nói đến thận là nói đến hai cơ quan có nhiệm vụ lọc máu, đào thải chất cặn bã và điều hòa lượng nước trong cơ thể. Còn trong Đông y, tạng Thận mang ý nghĩa rộng hơn. Thận được xem là gốc rễ của sự sinh trưởng, phát triển, sinh sản và sức sống của con người. Đông y có câu: “Thận tàng tinh, chủ cốt, sinh tủy”. Nói một cách dễ hiểu, Thận có liên quan đến nền tảng sức khỏe, sự phát triển của xương cốt, tủy não và khả năng sinh sản.

Bởi vậy, khi tuổi tác tăng lên hoặc cơ thể suy nhược kéo dài, những biểu hiện liên quan đến tạng Thận là điều người thầy thuốc Đông y cần quan tâm. Nhưng không phải cứ mệt mỏi, đau lưng hay tiểu đêm là kết luận ngay Thận yếu. Muốn điều trị hiệu quả, phải hiểu cơ thể đang gặp vấn đề gì.

1. THẬN VÀ SỰ SUY NHƯỢC CỦA CƠ THỂ
Bà con có để ý không, có những người ăn uống không đến nỗi kém nhưng người vẫn gầy yếu, làm một chút đã mệt, lưng gối rã rời, ngủ dậy chẳng thấy khỏe khoắn. Có người thường xuyên lạnh tay chân, sợ gió, sợ lạnh; có người lại hay nóng trong, miệng khô, đêm ngủ không yên.

Theo Đông y, những biểu hiện ấy có thể gặp ở người Thận hư, nhưng mỗi người lại có một tình trạng khác nhau. Có người thiên về thiếu sự ôn ấm nên sợ lạnh, chân tay lạnh, lưng gối lạnh đau. Có người lại thiên về thiếu sự nuôi dưỡng nên khô nóng, ngủ kém, lòng bàn tay bàn chân nóng. Vì thế, không thể thấy người mệt là dùng cùng một loại thuốc bổ cho tất cả.

Trong quan niệm Đông y, Thận tinh là phần tinh chất nền tảng giúp duy trì quá trình sinh trưởng và phát triển. Khi phần nền tảng này suy giảm, người bệnh có thể gặp những biểu hiện như sức lực giảm, lưng gối yếu mỏi, tóc bạc sớm, ù tai hoặc sức khỏe sinh sản thay đổi.

Đông y có những phép điều trị bổ Thận phù hợp với từng tình trạng. Khi dùng đúng thuốc, đúng cách và kết hợp điều chỉnh sinh hoạt, người bệnh có thể cải thiện những triệu chứng liên quan đến thể bệnh của mình.
Tuy nhiên, mệt mỏi kéo dài cũng có thể do thiếu máu, rối loạn nội tiết, bệnh mạn tính hoặc nhiều nguyên nhân khác. Người bệnh cần được thăm khám để tìm đúng nguyên nhân, chứ không nên tự cho rằng mình bị Thận hư rồi mua thuốc uống.

2. THẬN VÀ SỨC KHỎE SINH LÝ – ĐỪNG CHỈ QUAN TÂM KHI ĐÃ SUY GIẢM
Thận trong Đông y có mối liên hệ mật thiết với sự phát triển và chức năng sinh sản. Bởi vậy, khi nói đến phép bổ Thận, chúng ta không chỉ nói đến sức lực mà còn phải nhắc đến sức khỏe sinh lý của cả nam và nữ.
Có những người đàn ông trước đây khỏe mạnh, nhưng sau nhiều năm làm việc quá sức, thức khuya, uống rượu bia thường xuyên thì bắt đầu thấy cơ thể mệt mỏi, giảm ham muốn, chức năng sinh lý không còn tốt như trước. Có những phụ nữ sức khỏe suy giảm, kinh nguyệt thay đổi, cơ thể thường xuyên mệt mỏi và gặp khó khăn trên hành trình mong con.

Theo Đông y, một số trường hợp có thể liên quan đến tình trạng Thận hư và cần được điều trị phù hợp. Tùy từng người, thầy thuốc có thể cân nhắc các phương pháp bổ Thận, dưỡng tinh, điều hòa cơ thể bằng thuốc thang hoặc phối hợp những phương pháp YHCT khác.

Điều tôi muốn nhấn mạnh là bổ Thận không phải chỉ dành cho đàn ông, cũng không phải cứ uống thuốc bổ Thận là sinh lý sẽ tốt lên. Người thầy thuốc phải xác định đúng vấn đề, bởi sức khỏe sinh lý còn chịu ảnh hưởng của nội tiết, mạch máu, thần kinh, tâm lý và nhiều bệnh lý khác.

Với những cặp vợ chồng mong con, việc chăm sóc sức khỏe theo YHCT cần được thực hiện có kế hoạch, đồng thời đánh giá sức khỏe sinh sản của cả hai người. Không nên vì quá nóng lòng mà tự dùng thuốc bổ hoặc bỏ lỡ những kiểm tra cần thiết.

3. THẬN CÓ LIÊN QUAN GÌ ĐẾN TRÍ NHỚ, TINH THẦN VÀ GIẤC NGỦ?
Đông y có câu “Thận sinh tủy, tủy thông với não”. Theo cách hiểu của YHCT, tạng Thận có mối liên hệ với tủy não và sự phát triển của cơ thể. Vì vậy, khi người bệnh có biểu hiện suy nhược, hay quên, ù tai, lưng gối yếu mỏi hoặc ngủ nghỉ kém, người thầy thuốc có thể xem xét tình trạng của tạng Thận cùng những yếu tố liên quan.

Nhưng bà con cũng cần hiểu rằng không phải cứ mất ngủ, lo âu hay trí nhớ kém là do Thận hư. Công việc căng thẳng, áp lực gia đình, thiếu ngủ kéo dài và nhiều vấn đề sức khỏe khác đều có thể khiến đầu óc mệt mỏi, tinh thần sa sút.

Tôi gặp không ít người ban ngày làm việc liên tục, tối về vẫn ôm điện thoại, đêm ngủ muộn, sáng lại dậy sớm. Cơ thể đã mệt mà không được nghỉ ngơi đầy đủ, rồi lại mong chỉ cần uống một thang thuốc là khỏe ngay. Điều đó rất khó.

Nếu tình trạng suy nhược có liên quan đến Thận hư, điều trị bằng YHCT cần lựa chọn phương pháp phù hợp với biểu hiện của người bệnh. Đồng thời, người bệnh phải điều chỉnh giấc ngủ, ăn uống và sinh hoạt. Thuốc giúp điều trị vấn đề phù hợp, còn những thói quen tốt giúp cơ thể có điều kiện phục hồi và duy trì kết quả.

4. ĐỪNG NHẦM THẬN HƯ TRONG ĐÔNG Y VỚI BỆNH SUY THẬN
Đây là điều tôi muốn bà con đặc biệt lưu ý. Thận trong Đông y là một khái niệm rộng, liên quan đến nhiều hoạt động của cơ thể. Còn bệnh suy thận theo y học hiện đại là tình trạng chức năng lọc máu của thận bị suy giảm. Hai khái niệm này không giống nhau.

Tuyến thượng thận nằm phía trên hai quả thận, còn tuyến sinh dục là những cơ quan riêng biệt. Các tuyến này có vai trò sản xuất hormone quan trọng, nhưng không thể xem chúng là toàn bộ tạng Thận trong Đông y.
Vì thế, người có biểu hiện Thận hư theo Đông y không có nghĩa là đã mắc bệnh suy thận. Ngược lại, người mắc bệnh thận cũng không thể chỉ dựa vào triệu chứng để tự xác định mình thuộc thể Thận hư nào.
Nếu bà con thường xuyên thức dậy đi tiểu nhiều lần trong đêm, chân phù, nước tiểu có máu, lượng nước tiểu thay đổi bất thường hoặc mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân, hãy đi khám để kiểm tra. Bệnh thận có thể tiến triển âm thầm, ngay cả khi cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ rệt.

Khi đã xác định được vấn đề, thầy thuốc mới có thể cân nhắc phương pháp điều trị thích hợp. Với những trường hợp phù hợp, YHCT có thể được phối hợp trong kế hoạch chăm sóc và điều trị; người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc đang dùng hoặc thay thế điều trị cần thiết bằng thuốc bổ Thận

5. MUỐN BỔ THẬN CÓ HIỆU QUẢ, PHẢI KẾT HỢP ĐIỀU TRỊ VÀ ĐIỀU DƯỠNG
Theo kinh nghiệm làm nghề của tôi, có ba điều bà con cần nhớ.

Thứ nhất, phải tìm đúng nguyên nhân và điều trị đúng cách. Không có một bài thuốc bổ Thận nào phù hợp với tất cả mọi người. Người sợ lạnh, chân tay lạnh và người nóng trong, khô miệng có thể cần những hướng điều trị khác nhau. Bổ đúng thì mới có cơ hội cải thiện; dùng thuốc theo lời truyền miệng, không đúng tình trạng của mình, có thể gây hại.

Thứ hai, đừng trông chờ tất cả vào thuốc. Thức khuya kéo dài, uống nhiều rượu bia, hút thuốc, ăn uống thất thường và ít vận động đều ảnh hưởng đến sức khỏe. Muốn cơ thể phục hồi, bà con cần ngủ đủ, ăn uống phù hợp, vận động đều đặn và kiểm soát những bệnh lý đang có. Người mắc bệnh thận cần được hướng dẫn riêng về chế độ ăn và lượng nước, không nên tự ý uống thật nhiều nước để “lọc thận”.

Thứ ba, hãy kiên trì và phối hợp với thầy thuốc. Trong điều trị Thận hư theo YHCT, tùy tình trạng cụ thể, thầy thuốc có thể sử dụng thuốc thang, châm cứu, xoa bóp và hướng dẫn dưỡng sinh. Mỗi phương pháp có vai trò riêng, cần được lựa chọn phù hợp với người bệnh và theo dõi trong quá trình điều trị.Tôi vẫn luôn nghĩ rằng, làm nghề y không chỉ là kê một bài thuốc cho người bệnh mang về. Điều quan trọng hơn là giúp họ hiểu tình trạng sức khỏe của mình, biết vì sao cần điều trị, điều trị theo hướng nào và phải thay đổi điều gì trong cuộc sống để kết quả được bền vững.

Y học cổ truyền có những phương pháp điều trị riêng, trong đó bổ Thận là một hướng điều trị quan trọng khi người bệnh được xác định có chứng bệnh phù hợp. Giá trị của phương pháp không nằm ở những lời quảng cáo thật hay, mà nằm ở việc thầy thuốc hiểu bệnh, dùng thuốc đúng và theo dõi người bệnh một cách nghiêm túc. Và người thầy thuốc càng làm lâu càng phải cẩn trọng, càng phải hiểu sâu để vận dụng những điều đã học một cách đúng đắn.

Bà con ạ, sức khỏe không phải đến lúc kiệt sức mới cần bồi bổ. Hãy lắng nghe cơ thể từ sớm, thăm khám khi có những biểu hiện bất thường và tìm đến người thầy thuốc có chuyên môn để được tư vấn, điều trị phù hợp.

Bổ Thận không phải là chạy theo một loại thuốc bổ. Bổ Thận là chăm sóc đúng phần nền tảng của cơ thể, bằng phương pháp phù hợp với chính tình trạng của mình.
Duy tôi.